Data Act i zmiana dostawcy chmury: co zmieniło się po 2025 roku
Data Act stosuje się od 12 września 2025 r. Wprowadza obowiązki ułatwiające zmianę dostawcy usług przetwarzania danych i ogranicza bariery techniczne oraz kontraktowe.
Zmiana dostawcy chmury przez lata była przede wszystkim problemem technicznym i negocjacyjnym. Unijny Data Act dodał do tego wspólne zasady prawne dotyczące usług przetwarzania danych.
Rozporządzenie już się stosuje
Data Act wszedł w życie 11 stycznia 2024 r., ale stosuje się od 12 września 2025 r. Oznacza to, że w sierpniu 2026 r. nie mówimy już o przyszłym projekcie regulacji.
Komisja Europejska wyjaśnia, że dostawcy mają usuwać przeszkody utrudniające klientom zmianę dostawcy lub korzystanie równolegle z kilku usług. W przypadku PaaS i SaaS znaczenie mają otwarte interfejsy oraz eksport danych co najmniej w powszechnie używanym formacie nadającym się do odczytu maszynowego. W IaaS przepisy odnoszą się także do ułatwienia osiągnięcia porównywalnego wyniku po przejściu do usługi tego samego typu.
Opłaty nie zniknęły wszystkie od razu
To ważne, bo łatwo tu o zbyt szerokie uproszczenie. Artykuł 29 przewiduje okres przejściowy. Do 12 stycznia 2027 r. dostawca może nakładać obniżone opłaty związane ze zmianą dostawcy, ale nie powinny przekraczać kosztów bezpośrednio związanych z tym procesem. Od 12 stycznia 2027 r. opłaty za sam proces zmiany dostawcy mają zostać zniesione. Komisja wskazuje, że obejmuje to także opłaty za egress w ramach takiego switchingu.
Standardowe opłaty za usługę czy kary za wcześniejsze rozwiązanie umowy są odrębną kategorią i nie należy mieszać ich z opłatami switchingowymi.
Prawo nie usuwa technicznego lock-inu
Możliwość eksportu danych nie sprawi automatycznie, że aplikacja oparta na unikalnych usługach jednego dostawcy uruchomi się gdzie indziej. Nadal potrzebny jest plan wyjścia, dokumentacja zależności i test migracji.
Data Act poprawia warunki zmiany dostawcy. Nie zastępuje pracy architektonicznej potrzebnej do rzeczywistej przenośności.
Functional equivalence nie znaczy identycznej usługi
Data Act posługuje się pojęciem równoważności funkcjonalnej dla określonych przypadków IaaS. Chodzi o osiągnięcie materialnie porównywalnego rezultatu dla wspólnych funkcji, a nie o gwarancję, że docelowa chmura będzie miała identyczny zestaw usług, interfejsów i parametrów.
Dlatego już przy zawieraniu umowy warto wiedzieć, jakie dane są eksportowalne, jakie interfejsy są dostępne i które elementy aplikacji pozostają własnością klienta. Regulacja zmniejsza część barier kontraktowych i technicznych, ale rzeczywista migracja nadal wymaga czasu, testów i projektu przejścia. Im wcześniej powstaje exit plan, tym mniejsze znaczenie ma presja czasu w chwili zmiany dostawcy.